Dizin öne doğru kaymasını önleyen ön çapraz bağın yırtılması sonrasında, hastanın kendi dokusundan (genellikle diz kapağı altı tendonu veya arka but tendonları) alınan greft ile bağın yeniden oluşturulmasıdır.
Görsel: Kuebi / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0. Yapay zekâ ile anatomik/radyolojik görsel üretilmemiştir.
Hastanede kalışAynı gün / 1 gece
KorumaDizlik gereksinimi işleme göre
Yük / kullanımİzole ÖÇB’de çoğunlukla toleransa göre tam yük
İlk kontrol7–14 gün
Ameliyat hakkında
Kapalı (artroskopik) yöntemle, kaval kemiği ve uyluk kemiğinde açılan tünellerden greft geçirilerek özel vida veya düğme sistemleriyle sabitlenir. Genel anestezi altında yapılır; ameliyat süresi ortalama bir ile bir buçuk saattir.
Yara ve pansuman bakımı
Greft alınan bölge ve tünel giriş yerlerindeki küçük kesiler steril pansumanla kapatılır, ilk hafta kuru tutulmalıdır.
Dikişler on ile on dört günde alınır.
Diz çevresindeki şişliği azaltmak için ilk günlerde soğuk uygulama ve bacağın yukarıda tutulması önerilir.
Koruma, yük verme ve günlük kullanım
İlk gün
Tam diz ekstansiyonu Dizin tam açılması ve quadriceps aktivasyonu önceliklidir.
İlk günler
Topuk kaydırma Bükme kademeli artırılır.
İlerleyen dönem
Güç–denge–koşu Spora dönüş yalnız zamana göre değil, kriter temelli testlerle planlanır.
Bu süreler tipik bir çerçevedir. Eşlik eden tendon/menisküs/kıkırdak işlemi, kemik kalitesi, kırık tipi veya cerrahi teknik nedeniyle değişebilir.
Fizik tedavi ve ev egzersizleri
Blausen Medical / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
İlk gün
Tam diz ekstansiyonu
Dizin tam açılması ve quadriceps aktivasyonu önceliklidir.
Mertexx / Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0
İlk günler
Topuk kaydırma
Bükme kademeli artırılır.
Blausen Medical / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
İlerleyen dönem
Güç–denge–koşu
Spora dönüş yalnız zamana göre değil, kriter temelli testlerle planlanır.
Egzersiz görselleri açık lisanslı gerçek fotoğraf/profesyonel tıbbi illüstrasyonlardan seçilmiştir. Egzersiz başlangıç zamanı cerrahi tekniğe göre değişebilir.
Mevcut sayfadaki rehabilitasyon notu:
Erken dönemde diz kapağı hareketliliği ve düz bacak kaldırma egzersizlerine başlanır; yük verme derecesi hekim protokolüne göre belirlenir.
Altıncı haftadan sonra kapalı zincir güçlendirme egzersizlerine geçilir.
Üçüncü aydan sonra koşu programı eklenir.
Sportif faaliyetlere dönüş, altıncı ile dokuzuncu ay arasında yapılan fonksiyonel testlerin sonucuna göre planlanır.
Kontrol zamanları
7–14 gün4–6 hafta3. ay6–9 ay+ dönüş testleri
Ne zaman yeniden değerlendirme gerekir?
Uyarı bulguları: Baldırda ani şişme/ağrı, nefes darlığı, ateş, akıntı, hızla artan diz şişliği veya yeni travma sonrası belirgin boşalma hissinde değerlendirme gerekir.
Kaynak yaklaşımı: Güncel ortopedi ders kitapları, AAOS/AOFAS/AAHKS gibi uzmanlık kuruluşlarının hasta bilgilendirmeleri ve klinik kılavuzları esas alınmıştır. AAOS OrthoInfo · AAHKS