Ameliyat hakkında
Tamir edilemeyen menisküs parçasının çıkarılmasıdır.
- İlk hedef ağrı ve şişliği azaltmak, dizin tam açılmasını sağlamak ve quadriceps kasını yeniden aktive etmektir.
- Yük verme düzeyi; yapılan işleme, eşlik eden menisküs/kıkırdak tamirlerine ve cerrahınızın protokolüne göre değişir.
- Dizlik veya yardımcı cihaz kullanımı doktor önerisiyle düzenlenir.
Yara ve pansuman bakımı
- Pansumanı temiz-kuru tutun.
- Dizde beklenmedik hızlı şişlik, akıntı veya ateş varsa değerlendirme gerekir.
Koruma, yük verme ve günlük kullanım
0–2 gün
TAM YÜK – TOLERANSA GÖRE
Koltuk değneği kısa süreli olabilir.
1–2 hf
AKTİF DÖNÜŞ
Hareket ve yürüyüş paterninin normale dönmesi hedeflenir.
2–6 hf+
GÜÇLENDİRME
Şişlik izin verdikçe fonksiyon artırılır.
Bu süreler tipik bir çerçevedir. Eşlik eden tamirler, kemik kalitesi, kırık paterni, implant seçimi veya cerrahi tekniğe göre değişebilir.
Fizik tedavi ve rehabilitasyon protokolü
Parsiyel Menisektomi için faz bazlı rehabilitasyon
Bu plan zaman + klinik kriter temellidir. Eşlik eden tamir, kemik kalitesi, greft/tendon tipi ve cerrahın intraoperatif değerlendirmesi protokolü değiştirebilir.
Faz 1 · 0–7 gün
Yük vermeWBAT
Askı / ortezKoltuk değneği kısa süre
ROMROM serbest
EgzersizHeel slide, quad set, SLR, ankle pump
Geçiş kriteriŞişlik azalır, gait düzelir
Faz 2 · 1–3 hafta
Yük vermeTam yük
Askı / ortez—
ROMTam ROM hedefi
EgzersizBisiklet, squat, step, denge
Geçiş kriteriTam ROM, iyi quad kontrolü
Faz 3 · 3–6 hafta
Yük vermeTam yük
Askı / ortez—
ROMTam ROM
Egzersizİleri güç, jogging kriterli
Geçiş kriteriMinimal efüzyon, iyi kuvvet
Faz 4 · 6 hafta+
Yük vermeSpor/işe dönüş
Askı / ortez—
ROMTam ROM
EgzersizKoşu, çeviklik, spor-spesifik
Geçiş kriteriSemptom ve kuvvet kriterleri
Akademik notlar
- Diz cerrahilerinde tek tip rehabilitasyon yoktur; eşlik eden menisküs/kıkırdak veya çoklu bağ işlemleri protokolü belirgin şekilde değiştirir.
- Tam ekstansiyonun korunması birçok diz ameliyatında erken önceliktir.
- Koşu ve spora dönüş için yalnızca süre değil, güç simetrisi, ağrı, hareket açıklığı ve fonksiyon testleri dikkate alınmalıdır.
Kontrol zamanları
7–14 gün: yara ve erken hareket kontrolü.4–6 hafta: hareket açıklığı, kas aktivasyonu ve yük verme planı.3. ay: güç, denge ve fonksiyon değerlendirmesi.Spor/yoğun işe dönüş: kriter temelli değerlendirme ile.
Ne zaman yeniden değerlendirme gerekir?
Uyarı bulguları: Baldırda ani şişme-ağrı, nefes darlığı, ateş, yara akıntısı, dizde beklenmedik hızlı şişme veya yeni kilitlenme/boşalma hissi değerlendirilmelidir.
Kaynak yaklaşımı: Hasta dostu dil korunarak uzmanlık dernekleri ve temel ortopedi kaynaklarından derlenmiştir. AAOS OrthoInfo · FootCareMD
Akademik kaynaklar: AAOS OrthoInfo · AAOS Sports Medicine / Insall & Scott Knee Surgery · Campbell’s Operative Orthopaedics, 14. baskı
Doç. Dr. Bülent KARSLIOĞLU
Ortopedi ve Travmatoloji
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel tedavi planının yerine geçmez.