Faz 1 · 0–2 hafta
Yük vermeTekniğe göre NWB/korumalı yük
Askı / ortezSplint/bot/postop ayakkabı
ROMAyak bileği kontrollü
EgzersizÖdem kontrolü, parmak hareketi
Geçiş kriteriYara iyileşmesi
Ameliyat hakkında
İnatçı plantar topuk ağrısında seçilmiş vakalarda cerrahi gevşetme/debridmandır.
- Amaç ağrıyı azaltmak, ayak/ayak bileği stabilitesini ve günlük işlevi iyileştirmektir.
- Şişliği azaltmak için ayağı yükseltmek çoğu işlemde faydalıdır.
- Yük verme planı yapılan işlem ve tespit yöntemine göre ciddi farklılık gösterebilir.
Yara ve pansuman bakımı
- Pansumanı ve atel/botu temiz-kuru tutun.
- Parmaklarda morarma, soğukluk, artan uyuşma, akıntı veya ateşte değerlendirme gerekir.
Koruma, yük verme ve günlük kullanım
0–2 hf
YÜK YOK / KORUMALI
Bazı işlemlerde hiç yük verilmez, bazılarında topuk yükü veya bot içinde korumalı yük verilebilir.
Bazı işlemlerde hiç yük verilmez, bazılarında topuk yükü veya bot içinde korumalı yük verilebilir.
2–6 hf
KADEMELİ YÜK
Cerrahın planına göre yaklaşık %25 → %50 → %75 → tam yük biçiminde ilerlenebilir.
Cerrahın planına göre yaklaşık %25 → %50 → %75 → tam yük biçiminde ilerlenebilir.
6–12 hf+
FONKSİYONEL DÖNÜŞ
Güç, denge ve ağrı durumuna göre yürüyüş ve spora dönüş ilerletilir.
Güç, denge ve ağrı durumuna göre yürüyüş ve spora dönüş ilerletilir.
Bu süreler tipik bir çerçevedir. Eşlik eden tamirler, kemik kalitesi, kırık paterni, implant seçimi veya cerrahi tekniğe göre değişebilir.
Fizik tedavi ve rehabilitasyon protokolü
Plantar Fasiit Cerrahisi için faz bazlı rehabilitasyon
Bu plan zaman + klinik kriter temellidir. Eşlik eden tamir, kemik kalitesi, greft/tendon tipi ve cerrahın intraoperatif değerlendirmesi protokolü değiştirebilir.
Bu plan zaman + klinik kriter temellidir. Eşlik eden tamir, kemik kalitesi, greft/tendon tipi ve cerrahın intraoperatif değerlendirmesi protokolü değiştirebilir.
Faz 2 · 2–3 hafta
Yük vermeNormal yüke geçiş
Askı / ortezAyakkabı
ROMROM artırılır
EgzersizCalf/plantar fascia germe uygun olduğunda
Geçiş kriteriAğrısız gait
Faz 3 · 3–6 hafta
Yük vermeTam yük
Askı / ortez—
ROMTam ROM
EgzersizIntrensek ayak + calf güç
Geçiş kriteriYürüme toleransı
Faz 4 · 6–12 hafta+
Yük vermeKoşu/spor kademeli
Askı / ortez—
ROMTam ROM
EgzersizFonksiyonel güç ve kondisyon
Geçiş kriteriAğrı kontrolü
Akademik notlar
- Ayak ve ayak bileği cerrahilerinde ödem kontrolü ile yumuşak doku iyileşmesi kritik önemdedir.
- Yük verme planı kullanılan osteotomi/fiksasyon tekniğine, tendon tamirine ve yumuşak doku durumuna göre değişir.
- Spora dönüşte denge, tek ayak kontrolü ve ağrısız itiş gücü önemlidir.
Kontrol zamanları
10–14 gün: yara ve pansuman/dikiş kontrolü.4–6 hafta: yük verme ve bot/ayakkabı planı.6–12 hafta: yürüyüş, güç ve denge değerlendirmesi.
Ne zaman yeniden değerlendirme gerekir?
Uyarı bulguları: Ayakta soğukluk/morarma, kontrol edilemeyen ağrı, belirgin duyu kaybı, yara akıntısı, ateş veya baldırda ani şişme-ağrı varsa değerlendirme gerekir.
Kaynak yaklaşımı: Hasta dostu dil korunarak uzmanlık dernekleri ve temel ortopedi kaynaklarından derlenmiştir. AAOS OrthoInfo · FootCareMD
Akademik kaynaklar: AAOS OrthoInfo · AOFAS / FootCareMD · Campbell’s Operative Orthopaedics, 14. baskı
Doç. Dr. Bülent KARSLIOĞLU
Ortopedi ve Travmatoloji
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel tedavi planının yerine geçmez.
Ortopedi ve Travmatoloji
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel tedavi planının yerine geçmez.