Faz 1 · 0–1 hafta
Yük vermeToleransa göre kullanım
Askı / ortezAskı yalnız konfor için
ROMAğrısız aktif ROM erken
EgzersizSarkaç, masa kaydırma, el-dirsek hareketi
Geçiş kriteriAğrı ve şişlik azalması
Ameliyat hakkında
Omuz sıkışmasını azaltmak için bursa temizliği ve gerekiyorsa kemik çıkıntısının düzeltilmesidir.
- Amaç ağrıyı azaltmak, stabiliteyi artırmak veya kol fonksiyonunu iyileştirmektir.
- Askı süresi yapılan işleme, doku kalitesine ve eşlik eden tamirlere göre değişebilir.
- El, el bileği ve dirsek hareketleri çoğu hastada erken dönemde başlanabilir.
Yara ve pansuman bakımı
- Pansumanı temiz ve kuru tutun.
- Kesi yerinde artan kızarıklık, akıntı, kötü koku veya ateş olursa değerlendirme gerekir.
Koruma, yük verme ve günlük kullanım
İlk günler
TOLERANSA GÖRE KULLANIM
Askı rahatlık amaçlı kısa süre kullanılabilir.
Askı rahatlık amaçlı kısa süre kullanılabilir.
1–4 hf
HAREKETİ ARTIR
Ağrısız sınırda aktif hareket ve skapular kontrol artırılır.
Ağrısız sınırda aktif hareket ve skapular kontrol artırılır.
4–8 hf+
GÜÇLENDİRME
Rotator manşet ve skapular kaslara ilerlenir.
Rotator manşet ve skapular kaslara ilerlenir.
Bu süreler tipik bir çerçevedir. Eşlik eden tamirler, kemik kalitesi, kırık paterni, implant seçimi veya cerrahi tekniğe göre değişebilir.
Fizik tedavi ve rehabilitasyon protokolü
Artroskopik Subakromiyal Dekompresyon için faz bazlı rehabilitasyon
Bu plan zaman + klinik kriter temellidir. Eşlik eden tamir, kemik kalitesi, greft/tendon tipi ve cerrahın intraoperatif değerlendirmesi protokolü değiştirebilir.
Bu plan zaman + klinik kriter temellidir. Eşlik eden tamir, kemik kalitesi, greft/tendon tipi ve cerrahın intraoperatif değerlendirmesi protokolü değiştirebilir.
Faz 2 · 1–3 hafta
Yük vermeGünlük kullanım artar
Askı / ortez—
ROMTam ROM hedefi
EgzersizSkapular retraksiyon, hafif cuff izometrik, aktif elevasyon
Geçiş kriteriYakın tam ROM, düşük ağrı
Faz 3 · 3–6 hafta
Yük vermeDirençli günlük kullanım
Askı / ortez—
ROMTam ROM
EgzersizTheraband cuff/periskapular, serratus çalışmaları
Geçiş kriteriGüç ve kontrol artışı
Faz 4 · 6–12 hafta
Yük vermeİş/spor yükü kademeli
Askı / ortez—
ROMTam ROM
EgzersizOverhead dayanıklılık ve fonksiyonel güç
Geçiş kriteriAğrısız tam fonksiyon
Akademik notlar
- Rehabilitasyon hızı yapılan işleme, tendon/labrum tamirinin sağlamlığına ve kemik kalitesine göre değişir.
- Omuz cerrahisinde erken dönemde tamiri korumak, geç dönemde ise sertlik gelişimini önlemek arasında denge kurulur.
- Spor ve ağır işe dönüş yalnızca takvime göre değil; ağrı, hareket açıklığı, güç ve klinik stabiliteye göre planlanmalıdır.
Kontrol zamanları
7–14 gün: yara ve pansuman kontrolü.4–6 hafta: ağrı, hareket açıklığı ve koruma planı.8–12 hafta: aktif kullanım ve güçlendirme değerlendirmesi.3.–6. ay: fonksiyonel dönüş.
Ne zaman yeniden değerlendirme gerekir?
Uyarı bulguları: Ateş, yara akıntısı, artan kızarıklık, elde uyuşma/soğukluk, yeni travma veya ani güç kaybında yeniden değerlendirme gerekir.
Kaynak yaklaşımı: Hasta dostu dil korunarak uzmanlık dernekleri ve temel ortopedi kaynaklarından derlenmiştir. AAOS OrthoInfo · FootCareMD
Akademik kaynaklar: AAOS OrthoInfo · ASES / Rockwood & Matsen’s The Shoulder · Campbell’s Operative Orthopaedics, 14. baskı
Doç. Dr. Bülent KARSLIOĞLU
Ortopedi ve Travmatoloji
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel tedavi planının yerine geçmez.
Ortopedi ve Travmatoloji
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel tedavi planının yerine geçmez.