Faz 1 · 0–2 hafta
Yük vermeİzole debridmanda çoğu kez erken WBAT
Askı / ortezKısa süreli koruma
ROMErken ROM
EgzersizÖdem kontrolü, ankle pump, gait
Geçiş kriteriPortal iyileşmesi
Ameliyat hakkında
Ön veya arka ayak bileği sıkışmasının kapalı yöntemle temizlenmesi/debridmanıdır.
- Amaç ağrıyı azaltmak, ayak/ayak bileği stabilitesini ve günlük işlevi iyileştirmektir.
- Şişliği azaltmak için ayağı yükseltmek çoğu işlemde faydalıdır.
- Yük verme planı yapılan işlem ve tespit yöntemine göre ciddi farklılık gösterebilir.
Yara ve pansuman bakımı
- Pansumanı ve atel/botu temiz-kuru tutun.
- Parmaklarda morarma, soğukluk, artan uyuşma, akıntı veya ateşte değerlendirme gerekir.
Koruma, yük verme ve günlük kullanım
İlk günler
TOLERANSA GÖRE YÜK
Çoğu hastada korumalı tam yüke erken geçilebilir.
Çoğu hastada korumalı tam yüke erken geçilebilir.
2–4 hf
HAREKET ve YÜRÜYÜŞ
Şişlik kontrolü ile aktivite artırılır.
Şişlik kontrolü ile aktivite artırılır.
4–8 hf+
GÜÇ/DENGE
Ayak bileği kontrolü ve spor dönüşü planlanır.
Ayak bileği kontrolü ve spor dönüşü planlanır.
Bu süreler tipik bir çerçevedir. Eşlik eden tamirler, kemik kalitesi, kırık paterni, implant seçimi veya cerrahi tekniğe göre değişebilir.
Fizik tedavi ve rehabilitasyon protokolü
Ayak Bileği Artroskopisi / Sıkışma Cerrahisi için faz bazlı rehabilitasyon
Bu plan zaman + klinik kriter temellidir. Eşlik eden tamir, kemik kalitesi, greft/tendon tipi ve cerrahın intraoperatif değerlendirmesi protokolü değiştirebilir.
Bu plan zaman + klinik kriter temellidir. Eşlik eden tamir, kemik kalitesi, greft/tendon tipi ve cerrahın intraoperatif değerlendirmesi protokolü değiştirebilir.
Faz 2 · 2–4 hafta
Yük vermeTam yük
Askı / ortez—
ROMROM agresifçe artırılabilir
EgzersizTheraband, calf, gait
Geçiş kriteriTam/iyi ROM
Faz 3 · 4–8 hafta
Yük vermeTam yük
Askı / ortez—
ROMTam ROM
EgzersizPropriyosepsiyon, tek ayak, calf
Geçiş kriteriGüç ve denge
Faz 4 · 8–12 hafta+
Yük vermeSpor yükü
Askı / ortez—
ROMTam ROM
EgzersizKoşu, çeviklik
Geçiş kriteriEşlik eden kıkırdak/tendon işlemi yoksa
Akademik notlar
- Ayak ve ayak bileği cerrahilerinde ödem kontrolü ile yumuşak doku iyileşmesi kritik önemdedir.
- Yük verme planı kullanılan osteotomi/fiksasyon tekniğine, tendon tamirine ve yumuşak doku durumuna göre değişir.
- Spora dönüşte denge, tek ayak kontrolü ve ağrısız itiş gücü önemlidir.
Kontrol zamanları
10–14 gün: yara ve pansuman/dikiş kontrolü.4–6 hafta: yük verme ve bot/ayakkabı planı.6–12 hafta: yürüyüş, güç ve denge değerlendirmesi.
Ne zaman yeniden değerlendirme gerekir?
Uyarı bulguları: Ayakta soğukluk/morarma, kontrol edilemeyen ağrı, belirgin duyu kaybı, yara akıntısı, ateş veya baldırda ani şişme-ağrı varsa değerlendirme gerekir.
Kaynak yaklaşımı: Hasta dostu dil korunarak uzmanlık dernekleri ve temel ortopedi kaynaklarından derlenmiştir. AAOS OrthoInfo · FootCareMD
Akademik kaynaklar: AAOS OrthoInfo · AOFAS / FootCareMD · Campbell’s Operative Orthopaedics, 14. baskı
Doç. Dr. Bülent KARSLIOĞLU
Ortopedi ve Travmatoloji
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel tedavi planının yerine geçmez.
Ortopedi ve Travmatoloji
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel tedavi planının yerine geçmez.