Faz 1 · 0–2 hafta
Yük vermePinch/kavrama yok
Askı / ortezBaşparmak spica
ROMIP ve diğer parmaklar serbest; CMC korunur
EgzersizÖdem kontrolü, IP ROM
Geçiş kriteriYara iyileşmesi
Ameliyat hakkında
Başparmak kök eklemi kireçlenmesinde ağrıyı azaltmaya yönelik rekonstrüktif cerrahidir.
- Amaç ağrıyı azaltmak, sinir/tendon fonksiyonunu korumak ve el kullanımını iyileştirmektir.
- Parmak hareketlerine çoğu işlemde erken dönemde başlanır.
- Ağır kavrama ve yük verme, yara iyileşmesi ve cerrahi işleme göre kademeli artırılır.
Yara ve pansuman bakımı
- Pansumanı temiz ve kuru tutun.
- El veya parmaklarda dolaşım bozukluğu, morarma, artan uyuşma, akıntı veya ateş varsa erken değerlendirme gerekir.
Koruma, yük verme ve günlük kullanım
0–2 hf
ATEL / YUMUŞAK KORUMA
Yara iyileşmesi ve ağrı kontrolü ön plandadır.
Yara iyileşmesi ve ağrı kontrolü ön plandadır.
2–6 hf
BAŞPARMAK KORUMALI KULLANIM
Ortez içinde hareket ve kavrama kademeli artırılır.
Ortez içinde hareket ve kavrama kademeli artırılır.
6 hf+
FONKSİYONEL PINCH/GÜÇ
Başparmak kuvveti ve ince motor beceri çalışılır.
Başparmak kuvveti ve ince motor beceri çalışılır.
Bu süreler tipik bir çerçevedir. Eşlik eden tamirler, kemik kalitesi, kırık paterni, implant seçimi veya cerrahi tekniğe göre değişebilir.
Fizik tedavi ve rehabilitasyon protokolü
Başparmak CMC Artroplastisi için faz bazlı rehabilitasyon
Bu plan zaman + klinik kriter temellidir. Eşlik eden tamir, kemik kalitesi, greft/tendon tipi ve cerrahın intraoperatif değerlendirmesi protokolü değiştirebilir.
Bu plan zaman + klinik kriter temellidir. Eşlik eden tamir, kemik kalitesi, greft/tendon tipi ve cerrahın intraoperatif değerlendirmesi protokolü değiştirebilir.
Faz 2 · 2–6 hafta
Yük vermeHafif kullanım
Askı / ortezTermoplastik CMC ortez
ROMKontrollü CMC/MCP ROM
EgzersizBaşparmak opozisyonu, hafif tendon glide
Geçiş kriteriAğrısız hareket
Faz 3 · 6–8 hafta
Yük vermeHafif pinch/kavrama
Askı / ortezOrtezden kademeli çıkış
ROMROM artırılır
EgzersizHafif pinch/kavrama, el intrensekleri
Geçiş kriteriFonksiyonel kullanım
Faz 4 · 8–12 hafta+
Yük vermeDirençli kavrama kademeli
Askı / ortez—
ROMFonksiyonel ROM
EgzersizPinch/kavrama güç ve ince motor
Geçiş kriteriGüç ve ağrı hedefleri
Akademik notlar
- El cerrahisinde ödem kontrolü ve tendon kaydırma hareketleri sertliği azaltmada önemlidir.
- Sinir dekompresyonu sonrası yakınmaların düzelme hızı preoperatif sinir hasarı düzeyine göre değişebilir.
- Tendon ve bağ cerrahilerinde koruma ile erken kontrollü hareket arasında dikkatli denge gerekir.
Kontrol zamanları
7–14 gün: yara/dikiş kontrolü.4–6 hafta: ağrı, duyusal bulgular ve hareket açıklığı değerlendirmesi.Gerektiğinde el terapisi planlanır.
Ne zaman yeniden değerlendirme gerekir?
Uyarı bulguları: Artan uyuşma, şiddetli ağrı, morarma/soğukluk, yara akıntısı veya belirgin hareket kaybında yeniden değerlendirme gerekir.
Kaynak yaklaşımı: Hasta dostu dil korunarak uzmanlık dernekleri ve temel ortopedi kaynaklarından derlenmiştir. AAOS OrthoInfo · FootCareMD
Akademik kaynaklar: AAOS OrthoInfo · Green’s Operative Hand Surgery · Campbell’s Operative Orthopaedics, 14. baskı
Doç. Dr. Bülent KARSLIOĞLU
Ortopedi ve Travmatoloji
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel tedavi planının yerine geçmez.
Ortopedi ve Travmatoloji
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel tedavi planının yerine geçmez.