Ameliyat hakkında
Kesilmiş veya kopmuş parmak tendonlarının cerrahi onarımıdır.
- Amaç ağrıyı azaltmak, sinir/tendon fonksiyonunu korumak ve el kullanımını iyileştirmektir.
- Parmak hareketlerine çoğu işlemde erken dönemde başlanır.
- Ağır kavrama ve yük verme, yara iyileşmesi ve cerrahi işleme göre kademeli artırılır.
Yara ve pansuman bakımı
- Pansumanı temiz ve kuru tutun.
- El veya parmaklarda dolaşım bozukluğu, morarma, artan uyuşma, akıntı veya ateş varsa erken değerlendirme gerekir.
Koruma, yük verme ve günlük kullanım
0–4/6 hf
ÖZEL ATEL İLE KORUMA
Erken dönemde kontrollü tendon protokolü uygulanır.
4–8 hf
KONTROLLÜ HAREKET
Terapist eşliğinde aktif kullanım artar.
8–12 hf+
GÜÇLENDİRME
Kavrama ve fonksiyonel kullanım kademeli artırılır.
Bu süreler tipik bir çerçevedir. Eşlik eden tamirler, kemik kalitesi, kırık paterni, implant seçimi veya cerrahi tekniğe göre değişebilir.
Fizik tedavi ve rehabilitasyon protokolü
El Parmak Tendon Tamiri için faz bazlı rehabilitasyon
Bu plan zaman + klinik kriter temellidir. Eşlik eden tamir, kemik kalitesi, greft/tendon tipi ve cerrahın intraoperatif değerlendirmesi protokolü değiştirebilir.
Faz 1 · 0–3 hafta
Yük vermeDirenç yok
Askı / ortezFleksör: dorsal blocking; ekstansör: zon-spesifik ortez
ROMKontrollü erken hareket; tamirin zonuna göre
EgzersizTerapist eşliğinde pasif/aktif kontrollü tendon protokolü
Geçiş kriteriTamir korunur, tendon kayması sağlanır
Faz 2 · 3–6 hafta
Yük vermeDirenç yok
Askı / ortezOrtez protokole göre
ROMAktif ROM artırılır
EgzersizTendon glide, kontrollü aktif hareket
Geçiş kriteriRüptür bulgusu yok, hareket artar
Faz 3 · 6–8 hafta
Yük vermeHafif direnç başlanabilir
Askı / ortezOrtez azaltılır
ROMTam ROM hedefi
EgzersizHafif kavrama ve tendon kuvveti
Geçiş kriteriAdezyon/rüptür yok
Faz 4 · 8–12 hafta+
Yük vermeFonksiyonel direnç
Askı / ortez—
ROMTam ROM
EgzersizKavrama, iş ve ince motor
Geçiş kriteriGüç ve tendon kayması
Akademik notlar
- El cerrahisinde ödem kontrolü ve tendon kaydırma hareketleri sertliği azaltmada önemlidir.
- Sinir dekompresyonu sonrası yakınmaların düzelme hızı preoperatif sinir hasarı düzeyine göre değişebilir.
- Tendon ve bağ cerrahilerinde koruma ile erken kontrollü hareket arasında dikkatli denge gerekir.
Kontrol zamanları
7–14 gün: yara/dikiş kontrolü.4–6 hafta: ağrı, duyusal bulgular ve hareket açıklığı değerlendirmesi.Gerektiğinde el terapisi planlanır.
Ne zaman yeniden değerlendirme gerekir?
Uyarı bulguları: Artan uyuşma, şiddetli ağrı, morarma/soğukluk, yara akıntısı veya belirgin hareket kaybında yeniden değerlendirme gerekir.
Kaynak yaklaşımı: Hasta dostu dil korunarak uzmanlık dernekleri ve temel ortopedi kaynaklarından derlenmiştir. AAOS OrthoInfo · FootCareMD
Akademik kaynaklar: AAOS OrthoInfo · Green’s Operative Hand Surgery · Campbell’s Operative Orthopaedics, 14. baskı
Doç. Dr. Bülent KARSLIOĞLU
Ortopedi ve Travmatoloji
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel tedavi planının yerine geçmez.
