Faz 1 · 0–3 hafta
Yük vermePWB
Askı / ortezBrace kilitli/cerraha göre
ROMFleksiyon genellikle ≤90°, tam ekstansiyon
EgzersizQuad set, SLR, patella mobilizasyonu, heel slide sınırlı
Geçiş kriteriDüşük efüzyon, tam ekstansiyon
Ameliyat hakkında
Yırtık menisküs dokusunun dikişlerle korunarak onarılmasıdır.
- İlk hedef ağrı ve şişliği azaltmak, dizin tam açılmasını sağlamak ve quadriceps kasını yeniden aktive etmektir.
- Yük verme düzeyi; yapılan işleme, eşlik eden menisküs/kıkırdak tamirlerine ve cerrahınızın protokolüne göre değişir.
- Dizlik veya yardımcı cihaz kullanımı doktor önerisiyle düzenlenir.
Yara ve pansuman bakımı
- Pansumanı temiz-kuru tutun.
- Dizde beklenmedik hızlı şişlik, akıntı veya ateş varsa değerlendirme gerekir.
Koruma, yük verme ve günlük kullanım
0–2 hf
%0–50 KISMİ YÜK
Tamir tipine göre koltuk değneği ile korumalı yük.
Tamir tipine göre koltuk değneği ile korumalı yük.
2–6 hf
%50→100
Yük ve fleksiyon sınırları cerrahın protokolüne göre artar.
Yük ve fleksiyon sınırları cerrahın protokolüne göre artar.
6–12 hf+
FONKSİYONEL GÜÇ
Çömelme, koşu ve yön değiştirme daha geç eklenir.
Çömelme, koşu ve yön değiştirme daha geç eklenir.
Bu süreler tipik bir çerçevedir. Eşlik eden tamirler, kemik kalitesi, kırık paterni, implant seçimi veya cerrahi tekniğe göre değişebilir.
Fizik tedavi ve rehabilitasyon protokolü
Menisküs Tamiri için faz bazlı rehabilitasyon
Bu plan zaman + klinik kriter temellidir. Eşlik eden tamir, kemik kalitesi, greft/tendon tipi ve cerrahın intraoperatif değerlendirmesi protokolü değiştirebilir.
Bu plan zaman + klinik kriter temellidir. Eşlik eden tamir, kemik kalitesi, greft/tendon tipi ve cerrahın intraoperatif değerlendirmesi protokolü değiştirebilir.
Faz 2 · 3–6 hafta
Yük vermeYük kademeli
Askı / ortezBrace açılır/bırakılır kriterli
ROMFleksiyon kademeli artırılır
EgzersizGait, bisiklet uygun ROM’da, closed-chain hafif
Geçiş kriteriNormalleşen gait
Faz 3 · 6–12 hafta
Yük vermeTam yük
Askı / ortez—
ROMTam ROM
EgzersizSquat/step, güç ve denge
Geçiş kriteriAğrısız tam ROM
Faz 4 · 3–6 ay+
Yük vermeKoşu ve spor kademeli
Askı / ortez—
ROMTam ROM
EgzersizKoşu, plyometrik, yön değiştirme daha geç
Geçiş kriteriRoot/radial tamirde daha konservatif kriterler
Akademik notlar
- Diz cerrahilerinde tek tip rehabilitasyon yoktur; eşlik eden menisküs/kıkırdak veya çoklu bağ işlemleri protokolü belirgin şekilde değiştirir.
- Tam ekstansiyonun korunması birçok diz ameliyatında erken önceliktir.
- Koşu ve spora dönüş için yalnızca süre değil, güç simetrisi, ağrı, hareket açıklığı ve fonksiyon testleri dikkate alınmalıdır.
Kontrol zamanları
7–14 gün: yara ve erken hareket kontrolü.4–6 hafta: hareket açıklığı, kas aktivasyonu ve yük verme planı.3. ay: güç, denge ve fonksiyon değerlendirmesi.Spor/yoğun işe dönüş: kriter temelli değerlendirme ile.
Ne zaman yeniden değerlendirme gerekir?
Uyarı bulguları: Baldırda ani şişme-ağrı, nefes darlığı, ateş, yara akıntısı, dizde beklenmedik hızlı şişme veya yeni kilitlenme/boşalma hissi değerlendirilmelidir.
Kaynak yaklaşımı: Hasta dostu dil korunarak uzmanlık dernekleri ve temel ortopedi kaynaklarından derlenmiştir. AAOS OrthoInfo · FootCareMD
Akademik kaynaklar: AAOS OrthoInfo · AAOS Sports Medicine / Insall & Scott Knee Surgery · Campbell’s Operative Orthopaedics, 14. baskı
Doç. Dr. Bülent KARSLIOĞLU
Ortopedi ve Travmatoloji
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel tedavi planının yerine geçmez.
Ortopedi ve Travmatoloji
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel tedavi planının yerine geçmez.