Ameliyat hakkında
Gelişimsel kalça örtünme sorunlarında asetabulumun yönünün değiştirilmesidir.
- Amaç ağrıyı azaltmak, yürüme fonksiyonunu ve yaşam kalitesini artırmaktır.
- Erken mobilizasyon pıhtı riskini azaltmaya ve kas kaybını önlemeye yardımcı olur.
- Yük verme düzeyi; implant, kemik kalitesi ve yapılan işleme göre değişir.
Yara ve pansuman bakımı
- Pansumanı temiz-kuru tutun.
- Kesi çevresinde akıntı, belirgin kızarıklık veya ateş varsa değerlendirme gerekir.
Koruma, yük verme ve günlük kullanım
0–6 hf
KISMİ YÜK
Kemik iyileşmesi nedeniyle koruyucu yük önerilir.
6–10 hf
KADEMELİ YÜK
Grafi ve klinik kontrole göre artırılır.
10–16 hf+
FONKSİYONEL GÜÇ
Kalça ve core kuvveti kademeli artırılır.
Bu süreler tipik bir çerçevedir. Eşlik eden tamirler, kemik kalitesi, kırık paterni, implant seçimi veya cerrahi tekniğe göre değişebilir.
Fizik tedavi ve rehabilitasyon protokolü
Periasetabular Osteotomi için faz bazlı rehabilitasyon
Bu plan zaman + klinik kriter temellidir. Eşlik eden tamir, kemik kalitesi, greft/tendon tipi ve cerrahın intraoperatif değerlendirmesi protokolü değiştirebilir.
Faz 1 · 0–6/8 hafta
Yük vermeKısmi yük
Askı / ortezKoltuk değneği
ROMErken kontrollü ROM
EgzersizQuad/glute/core aktivasyonu, kontrollü gait
Geçiş kriteriOsteotomi korunur
Faz 2 · 6–12 hafta
Yük vermeGrafiye göre tam yüke geçiş
Askı / ortezKoltuk değneği azaltılır
ROMROM artırılır
EgzersizAbdüktör güç, gait, denge
Geçiş kriteriKaynama progresyonu
Faz 3 · 3–6 ay
Yük vermeTam yük
Askı / ortez—
ROMTam ROM
EgzersizFonksiyonel kuvvet, tek bacak kontrol
Geçiş kriteriİyi gait ve güç
Faz 4 · 6–12 ay
Yük vermeAtletik dönüş
Askı / ortez—
ROMTam ROM
EgzersizKoşu/plyometrik/spor-spesifik
Geçiş kriteriKaynama + fonksiyon testleri
Akademik notlar
- Kalça cerrahilerinde yardımcı cihaz bırakma kararı yalnızca zamana göre değil; ağrı, Trendelenburg, denge ve yük toleransına göre verilmelidir.
- Artroskopi ve eklem koruyucu cerrahilerde kapsül/kemik iyileşmesi nedeniyle yük verme daha koruyucu planlanabilir.
- Kırık cerrahilerinde osteoporoz, kırık paterni ve tespit stabilitesi protokolü belirler.
Kontrol zamanları
10–14 gün: yara ve yürüme kontrolü.4–6 hafta: yük verme ve kas gücü değerlendirmesi.3. ay ve sonrası: fonksiyonel ilerleme ve aktivite dönüşü.
Ne zaman yeniden değerlendirme gerekir?
Uyarı bulguları: Nefes darlığı, göğüs ağrısı, baldırda ani şişlik, ateş, yara akıntısı, yeni deformite veya ani şiddetli kalça ağrısında değerlendirme gerekir.
Kaynak yaklaşımı: Hasta dostu dil korunarak uzmanlık dernekleri ve temel ortopedi kaynaklarından derlenmiştir. AAOS OrthoInfo · FootCareMD
Akademik kaynaklar: AAOS OrthoInfo · AAHKS / Adult Reconstruction kaynakları · Campbell’s Operative Orthopaedics, 14. baskı
Doç. Dr. Bülent KARSLIOĞLU
Ortopedi ve Travmatoloji
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel tedavi planının yerine geçmez.