Name: Ters Total Omuz Protezi
Creator: Doç. Dr. Bülent KARSLIOĞLU

Ameliyat hakkında

Omuzun küre-yuva yapısı ters çevrilerek deltoid kasından daha fazla yararlanılan protez uygulamasıdır.

Amaç ağrıyı azaltmak, stabiliteyi artırmak veya kol fonksiyonunu iyileştirmektir.
Askı süresi yapılan işleme, doku kalitesine ve eşlik eden tamirlere göre değişebilir.
El, el bileği ve dirsek hareketleri çoğu hastada erken dönemde başlanabilir.

Yara ve pansuman bakımı

Pansumanı temiz ve kuru tutun.
Kesi yerinde artan kızarıklık, akıntı, kötü koku veya ateş olursa değerlendirme gerekir.

Koruma, yük verme ve günlük kullanım

0–4/6 hf

KOLLA YÜK YOK
İtme, çekme, taşıma ve kol üzerinden destek alarak kalkma yok.

4–8 hf

YARDIMLI → AKTİF HAREKET
Deltoid ve skapular kontrol ön plandadır.

8–12 hf+

HAFİF GÜÇLENDİRME
Fonksiyonel yüklenme cerrahın planına göre artırılır.

Bu süreler tipik bir çerçevedir. Eşlik eden tamirler, kemik kalitesi, kırık paterni, implant seçimi veya cerrahi tekniğe göre değişebilir.

Fizik tedavi ve rehabilitasyon protokolü

Ters Total Omuz Protezi için faz bazlı rehabilitasyon
Bu plan zaman + klinik kriter temellidir. Eşlik eden tamir, kemik kalitesi, greft/tendon tipi ve cerrahın intraoperatif değerlendirmesi protokolü değiştirebilir.

Faz 1 · 0–3 hafta

Yük vermeKolla itme-çekme ve vücut ağırlığı taşıma yok

Askı / ortezAskı

ROMAROM/AAROM yok; PROM fleksiyon/scaption ≤120°, abdüksiyon ≤90°; IR yok

EgzersizEl-dirsek AROM, sarkaç/korunmuş PROM, skapular setting

Geçiş kriteriYara iyileşmesi ve ağrı kontrolü

Faz 2 · 4–6 hafta

Yük vermeHafif kullanım

Askı / ortezAskıdan kademeli çıkış

ROMAAROM → kontrollü AROM

EgzersizDeltoid izometrikleri, masa kaydırma, aktif-yardımlı elevasyon

Geçiş kriteriDeltoid aktivasyonu ve kompansasyonsuz elevasyon

Faz 3 · 7–12 hafta

Yük vermeHafif fonksiyonel yük

Askı / ortez—

ROMIR yavaşça eklenir; arkaya uzanma kontrollü

EgzersizDeltoid/periskapular güç, aktif elevasyon, dış rotator aktivasyon

Geçiş kriteriAğrısız fonksiyonel ROM

Faz 4 · 12–16 hafta+

Yük vermeFonksiyonel yük

Askı / ortez—

ROMFonksiyonel ROM

EgzersizProgresif deltoid ve skapular kuvvet, dayanıklılık

Geçiş kriteriFonksiyonel hedefler ve cerrah onayı

Akademik notlar

Rehabilitasyon hızı yapılan işleme, tendon/labrum tamirinin sağlamlığına ve kemik kalitesine göre değişir.
Omuz cerrahisinde erken dönemde tamiri korumak, geç dönemde ise sertlik gelişimini önlemek arasında denge kurulur.
Spor ve ağır işe dönüş yalnızca takvime göre değil; ağrı, hareket açıklığı, güç ve klinik stabiliteye göre planlanmalıdır.

Kontrol zamanları

7–14 gün: yara ve pansuman kontrolü.4–6 hafta: ağrı, hareket açıklığı ve koruma planı.8–12 hafta: aktif kullanım ve güçlendirme değerlendirmesi.3.–6. ay: fonksiyonel dönüş.

Ne zaman yeniden değerlendirme gerekir?

Uyarı bulguları: Ateş, yara akıntısı, artan kızarıklık, elde uyuşma/soğukluk, yeni travma veya ani güç kaybında yeniden değerlendirme gerekir.

Kaynak yaklaşımı: Hasta dostu dil korunarak uzmanlık dernekleri ve temel ortopedi kaynaklarından derlenmiştir. AAOS OrthoInfo · FootCareMD

Akademik kaynaklar: AAOS OrthoInfo · ASES / Rockwood & Matsen’s The Shoulder · Campbell’s Operative Orthopaedics, 14. baskı

Doç. Dr. Bülent KARSLIOĞLU
Ortopedi ve Travmatoloji
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel tedavi planının yerine geçmez.