Faz 1 · 0–2 hafta
Yük vermeKısa ve sık yürüyüş; ağır kaldırma yok
Askı / ortez—
ROMAğrısız günlük hareket
EgzersizYürüme, ankle pump, nötral omurga eğitimi
Geçiş kriteriNörolojik stabilite, yara iyileşmesi
Ameliyat hakkında
Bel fıtığının sinir üzerindeki baskısını azaltmak için mikroskop eşliğinde çıkarılmasıdır.
- Amaç bacak ağrısını azaltmak ve sinir üzerindeki baskıyı gidermektir.
- İlk günlerde kısa, sık yürüyüşler önerilir; ağır kaldırma ve ani eğilme-dönme hareketlerinden kaçınılır.
- Uzun oturma süreleri kademeli artırılır.
Yara ve pansuman bakımı
- Pansumanı temiz-kuru tutun.
- Yara yerinde akıntı, ateş, şiddetli baş ağrısı veya artan nörolojik yakınma olursa değerlendirme gerekir.
Koruma, yük verme ve günlük kullanım
İlk 2 hf
KONTROLLÜ GÜNLÜK YAŞAM
Kısa ve sık yürüyüşler; ağır kaldırma ve öne eğilme kısıtlı.
Kısa ve sık yürüyüşler; ağır kaldırma ve öne eğilme kısıtlı.
2–6 hf
AKTİVİTEYİ ARTIR
Core aktivasyonu ve yürüyüş mesafesi artırılır.
Core aktivasyonu ve yürüyüş mesafesi artırılır.
6–12 hf+
FONKSİYONEL GÜÇ
Bel–kalça çevresi kuvvetlendirme ve işe/spora dönüş planlanır.
Bel–kalça çevresi kuvvetlendirme ve işe/spora dönüş planlanır.
Bu süreler tipik bir çerçevedir. Eşlik eden tamirler, kemik kalitesi, kırık paterni, implant seçimi veya cerrahi tekniğe göre değişebilir.
Fizik tedavi ve rehabilitasyon protokolü
Lomber Mikrodiskektomi için faz bazlı rehabilitasyon
Bu plan zaman + klinik kriter temellidir. Eşlik eden tamir, kemik kalitesi, greft/tendon tipi ve cerrahın intraoperatif değerlendirmesi protokolü değiştirebilir.
Bu plan zaman + klinik kriter temellidir. Eşlik eden tamir, kemik kalitesi, greft/tendon tipi ve cerrahın intraoperatif değerlendirmesi protokolü değiştirebilir.
Faz 2 · 2–6 hafta
Yük vermeAktivite kademeli
Askı / ortez—
ROMKontrollü bel-kalça hareketi
EgzersizTransversus abdominis/multifidus, kalça güç, yürüyüş
Geçiş kriteriSemptom kontrolü
Faz 3 · 6–12 hafta
Yük vermeİşe göre yük
Askı / ortez—
ROMFonksiyonel ROM
EgzersizHip hinge, squat, core, aerobik kondisyon
Geçiş kriteriGüç ve hareket kalitesi
Faz 4 · 3 ay+
Yük vermeAğır iş/spor kademeli
Askı / ortez—
ROMFonksiyonel
Egzersizİleri core, kondisyon, iş-spor spesifik
Geçiş kriteriSemptom/nörolojik durum + fonksiyon
Akademik notlar
- Mikrodiskektomi sonrası uzun süreli yatak istirahati önerilmez; kontrollü erken mobilizasyon tercih edilir.
- Rehabilitasyon; sinir kökü irritasyonu, ağrı yanıtı ve iş gereksinimine göre bireyselleştirilmelidir.
- Bacak ağrısında erken rahatlama sık görülse de tam fonksiyonel dönüş için core ve kalça çevresi kontrol önemlidir.
Kontrol zamanları
7–14 gün: yara ve nörolojik durum kontrolü.4–6 hafta: ağrı, duyu ve güç değerlendirmesi.6–12 hafta: aktiviteye dönüş planı.
Ne zaman yeniden değerlendirme gerekir?
Uyarı bulguları: İdrar/dışkı kontrolünde bozulma, yeni güç kaybı, artan uyuşma, ateş, yara akıntısı veya dayanılmaz ağrı varsa acil değerlendirme gerekir.
Kaynak yaklaşımı: Hasta dostu dil korunarak uzmanlık dernekleri ve temel ortopedi kaynaklarından derlenmiştir. AAOS OrthoInfo · FootCareMD
Akademik kaynaklar: AAOS OrthoInfo · NASS / AO Spine · Campbell’s Operative Orthopaedics, 14. baskı
Doç. Dr. Bülent KARSLIOĞLU
Ortopedi ve Travmatoloji
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel tedavi planının yerine geçmez.
Ortopedi ve Travmatoloji
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel tedavi planının yerine geçmez.